Dat is goed nieuws. Maar er is vooral sprake van een geleidelijke verschuiving, geen fundamentele verandering.
Grote verschillen binnen Drenthe
Achter het gemiddelde gaat een ongelijk beeld schuil. In Assen groeit het aandeel vrouwen richting de 40 procent, wat voorzichtig wijst op een meer evenwichtige vertegenwoordiging. Tegelijkertijd blijven andere gemeenten, zoals De Wolden en Hoogeveen, steken rond een kwart van de raad.
Die verschillen zijn geen toeval. Ze laten zien dat politieke vertegenwoordiging niet vanzelf verandert, maar het resultaat is van keuzes.
De kiezer laat zien dat het anders kan
Opvallend is de rol van de kiezer. In Assen kwamen meerdere vrouwen met voorkeurstemmen in de gemeenteraad. Daarmee gebeurt iets belangrijks: kiezers corrigeren actief wat in de kandidaatstelling niet vanzelf tot stand komt.
Het idee dat meer vrouwen in de politiek alleen afhankelijk is van partijen, wordt daarmee doorbroken. Het draagvlak is er al.
En dat maakt de vraag des te urgenter: als kiezers bereid zijn om vrouwen naar voren te stemmen, waarom blijft die groei dan in zoveel gemeenten achter?
Lokale partijen als sleutel
Een belangrijk deel van het antwoord ligt bij de lokale partijen. Juist zij vormen in veel Drentse gemeenten de grootste politieke kracht. Tegelijkertijd blijft het aandeel vrouwen binnen deze partijen vaak achter.
Dat heeft minder te maken met gebrek aan bereidheid, en meer met hoe deze partijen functioneren. Netwerken zijn vaak klein en weinig open, kandidatenlijsten worden niet altijd bewust samengesteld en doorstroming ontstaat zelden vanzelf.
Zolang dat niet verandert, blijft groei afhankelijk van toeval in plaats van beleid.
Tijd om het anders te doen
De oplossing is niet ingewikkeld, maar vraagt wel om duidelijke keuzes:
- Zet vrouwen structureel op verkiesbare plekken
- Maak diversiteit een expliciet doel
- Doorbreek bestaande netwerken
- Investeer actief in talentontwikkeling
Niet als bijzaak, maar als uitgangspunt. Dat is geen voorkeur, maar een voorwaarde voor een representatieve democratie.
De prognose voor 2026 laat daarmee een dubbelbeeld zien. Er is vooruitgang, en die vooruitgang is zichtbaar. Maar de groei is ongelijk verdeeld en blijft kwetsbaar.
Zoals Anita van der Noord het samenvat: “De kiezer laat zien dat er draagvlak is. Nu is het aan partijen om dat ook structureel mogelijk te maken.”
Richting de volgende verkiezingen
De vraag is inmiddels niet meer of verandering mogelijk is. Die is zichtbaar.
De echte vraag is of die verandering breed genoeg wordt gedragen om door te zetten.
Met het oog op toekomstige verkiezingen ligt er een duidelijke opdracht voor politieke partijen: begin nu met het werven, opleiden en zichtbaar maken van vrouwelijk talent.
